Als je niet oplet, werk je zonder dat je het doorhebt mee aan het verspreiden van nepnieuws.
In de vorige aflevering van deze reeks schreven we dat Johannes van het Kruis nooit bijzondere aandacht heeft gekregen van het kerkelijk leergezag. Er is bijvoorbeeld geen encycliek aan hem gewijd. Maar paus Benedictus XVI wijdde een catechese aan hem en ook andere pausen hebben over Johannes van het Kruis gesproken, waaronder paus Franciscus.
Paus Johannes Paulus II noemde Johannes van het Kruis een “grote zoon van de Kerk”. Zijn heiligheid en wijsheid “komen tot ons door het voorbeeld van zijn leven en van zijn geschriften” (Johannes Paulus II, rede voor het Teresianum, 1979). Een van die geschriften is het Cántico espiritual (Geestelijk Hooglied).
De schoonheid van de schepping
In Laudato si’ (2015) schrijft paus Franciscus dat Johannes van het Kruis als mysticus de innige band ervaart die er tussen God en alle wezens bestaat.
De dingen van de wereld zijn niet goddelijk, maar Johannes betrekt de bewondering die hij voelt op de Heer. Zo zegt hij: “De bergen hebben toppen, zij zijn hoog, imponerend, mooi, lieflijk, bloemrijk en geurig. De Beminde is voor mij als die bergen” (Laudato si’, nr. 234).
De liefde
In 2015 kondigde paus Franciscus met de bul Misericordiae vultus het Heilig Jaar van Barmhartigheid aan. Daarin citeert hij een bekende uitspraak van Johannes van het Kruis, die ook voorkomt in de Catechismus van de Katholieke Kerk: “In de avond van het leven zult u geoordeeld worden overeenkomstig uw liefde” (Misericordiae vultus, 15; CKK 1022).
In het Heilig Jaar van Barmhartigheid wilde paus Franciscus meer aandacht voor de werken van barmhartigheid. Deze maken de christelijke liefde concreet. “Op grond hiervan zullen wij worden geoordeeld”, schrijft paus Franciscus.
“In de avond van het leven zult u geoordeeld worden overeenkomstig uw liefde.”
Allereerst de lichamelijke werken van barmhartigheid: eten geven aan de hongerigen, drinken geven aan de dorstigen, naakten kleden, vreemdelingen opnemen, zieken bijstaan, gevangenen bezoeken, doden begraven.
En ook de geestelijke werken van barmhartigheid: de twijfelenden raad geven, de onwetenden onderrichten, de zondaars vermanen, de bedroefden troosten, beledigingen vergeven, lastige personen geduldig verdragen, tot God bidden voor de levenden en de doden.
Altijd verlangen naar God
Ook in zijn apostolische exhortatie Gaudete et exsultate (2018) schrijft paus Franciscus over Johannes. De exhortatie gaat over de roeping tot heiligheid in de hedendaagse wereld. Paus Franciscus wijst erop dat dit niet zonder gebed kan: “Heiligheid bestaat uit een tot gewoonte geworden openheid voor de transcendentie die tot uitdrukking komt in gebed en aanbidding.”
“Of je nu eet of drinkt, of je nu met anderen spreekt of iets anders doet, verlang altijd naar God en hecht je hart aan Hem”, zo citeert hij Johannes van het Kruis (Gaudete et exsultate, nr. 148).
Ook Leo XIV spreekt over Johannes van het Kruis
Inmiddels heeft ook paus Leo XIV over hem gesproken. Hij deed dat op 6 juni van dit jaar in Madrid. “Paradoxaal genoeg leerde Johannes van het Kruis, in zijn dorst naar licht, de duisternis te waarderen […] als de tijd waarin de ziel bevrijd wordt van wat zij meende te weten en te bezitten.”
- Catechese paus Benedictus XVI over Johannes van het Kruis
- Misericordiae vultus
- Laudato si’
- Gaudete et exsultate
- Paus Leo over Johannes van het Kruis
Dit is deel 3 in een reeks van vier artikelen over Johannes van het Kruis.
Lees ook:
Portret van de heilige Johannes van het Kruis (1656), toegeschreven aan Francisco de Zurbaran. (Bron: Wikipedia)
