Johannes van het Kruis: een bewogen leven

door: Hans de Jong

17 september 2026

foto via: Wikipedia

Johannes van het Kruis: een bewogen leven

Johannes van het Kruis verloor al jong zijn vader, groeide op in armoede, werd gevangen gezet en moest veel tegenstand verdragen. Toch groeide hij uit tot een van de grootste mystici van de Kerk.

De karmelieten vieren dit jaar een heilig jaar. In 1726 werd Johannes van het Kruis heilig verklaard en een eeuw geleden riep paus Pius XI hem uit tot kerkleraar. Zijn leven en geschriften inspireren mensen tot op de dag van vandaag.

Johannes werd in 1542 geboren in Spanje. Na studies in de geesteswetenschappen en klassieke talen trad hij in bij de karmelieten. Kort nadat hij ingetreden was, ontmoette hij Theresia van Avila. Samen zetten zij zich in voor een hervorming van de Karmel orde, waarin eenvoud, gebed en een leven dicht bij God centraal stonden. Een vrucht van deze hervorming zijn de ongeschoeide karmelieten (de monniken liepen oorspronkelijk op blote voeten of sandalen als teken van soberheid).

De hervorming stuitte op veel weerstand. In 1577 werd Johannes ontvoerd door medebroeders die het niet met de vernieuwing eens waren. Negen maanden zat hij opgesloten in een kleine cel in Toledo. Juist in die donkere periode ontstonden enkele van zijn mooiste gedichten en geestelijke teksten, waaronder zijn beroemde beschrijvingen van de ‘donkere nacht’: een weg waarop God soms verborgen lijkt, maar waarin juist een diep vertrouwen kan groeien.

Juist in de donkere periode ontstonden enkele van zijn mooiste teksten.

Hij ontsnapte in augustus 1578. Hij draaide de schroeven van het slot van zijn celdeur los en maakte van gescheurde dekens een touw. In de nacht klom hij door een raam naar buiten en liet zich langs het touw zakken naar een muur onder het raam. Van daaruit wist hij te ontkomen.

Na zijn ontsnapping zette Johannes zijn werk voort. Hij vervulde verschillende leidinggevende taken binnen de hervormde Karmel en bleef schrijven over de weg naar een leven in liefde en verbondenheid met God.

Johannes van het Kruis overleed in de nacht van 13 op 14 december 1591. Hij is dan 49 jaar oud. Kort voor zijn dood zei hij tegen zijn medebroeders dat hij zijn brevier ‘in de hemel’ zou gaan zingen.

Ontdek meer

In dit Heilig Jaar nodigen de karmelieten iedereen uit om kennis te maken met het leven en de spiritualiteit van Johannes van het Kruis.

Dit is deel 1 in een reeks van vier artikelen over Johannes van het Kruis. In de volgende aflevering vertellen we je meer over zijn werken.

Portret van de heilige Johannes van het Kruis (1656), toegeschreven aan Francisco de Zurbaran. (Bron: Wikipedia)

Lees ook

Illustratie

Blijf op de hoogte!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en mis niets

Wij zijn uw inschrijving aan het verwerken.

Bedankt voor uw inschrijving op onze digitale nieuwsbrief.

Er is iets mis gegaan bij het verwerken van uw inschrijving.

× Deze popup niet meer weergeven