Synodale Kerk: Vijf vragen aan Mgr. Hendriks

door: Redactie

12 augustus 2022

Video door: Vincent Kok

Wat is een ‘synodale Kerk’ en waarom is het voor de Kerk belangrijk om synodaal te zijn? In een reeks persoonlijke interviews gaan de Nederlandse bisschoppen met Katholiekleven.nl in gesprek over belangrijke uitdagingen voor de Kerk. De gesprekken vinden plaats in het verlengde van de diocesane fase van de bisschoppensynode ‘Voor een synodale Kerk: communio, participatio, missio’.

Synodaal Kerk-zijn gaat volgens bisschop Hendriks van Haarlem-Amsterdam om het ontvangen van de Heilige Geest, zodat gelovigen in de kracht van de Geest kunnen meedoen en hun bijdrage leveren aan de opbouw van de Kerk. De bisschop vertelt over de gesprekken die in zijn bisdom gehouden werden in het kader van de bisschoppensynode. Hij benadrukt het belang van geloofsvorming als basis voor het gesprek. Omdat je anders “heel gauw terechtkomt in discussies voor of tegen, zoals vrouwen in het ambt of rond thema’s zoals die in de maatschappij spelen. Terwijl het eigenlijk juist zou moeten gaan over: Hoe kijk je er tegenaan vanuit je geloof? Wat heeft de Heilige Geest je hierin te zeggen?” Waar het gaat om gemeenschap, deelname en missie (communio, participatio, missio) ziet de bisschop ruimte voor verdere groei in zijn bisdom. “Hoe kunnen we meer contact krijgen met de mensen van onze tijd? Dat is een heel belangrijke vraag.” De bisschop spreekt over de verschillende opeenvolgende generaties en hun geloofsbeleving. Bekering noemt hij als de absolute voorwaarde voor de toekomst van de Kerk. “Je kunt alleen maar Kerk zijn als je begint met het verlangen om je te bekeren. Niet met een andere houding, maar het verlangen om je steeds meer te vormen naar het beeld van Jezus Christus. Daar begint alles mee.”

Bisschop Liesen van Breda zegt over synodaliteit en het begin van de Kerk: “Je kunt zeggen dat de Kerk bij Jezus begint. Maar het eerste dat Hij doet is leerlingen roepen. De weg die de Vader hem gegeven heeft, gaat Hij niet alleen, maar met een gemeenschap. De Kerk is dus vanaf het begin, tot in zijn vezels, een synodale Kerk.”

De bisschop merkt op dat de Kerk niet als democratie functioneert. Het gaat om de gemeenschap met Christus, waar iedereen bij kan aanhaken. “Het eigene wanneer je je aansluit, is dat er iets met je gebeurt. Je blijft niet dezelfde. Paulus zegt ook: Ik leef niet, maar Christus leeft in mij. Dat is de kern van onze Kerk en vormt ook de uitdaging voor elke generatie. Want je kunt dit niet in een doosje stoppen en doorgeven. Dit is elke generatie opnieuw, elke vrije persoon opnieuw laten ervaren wat dat is. En dat is de grootste uitdaging, dat we dat goed doen. In die zin is het geen nieuwe uitdaging, maar het is wel ónze uitdaging.” Voor de toekomst van de Kerk hoopt Mgr. Liesen dat we kunnen ervaren wat de Emmausgangers meemaakten. “Brandde ons hart niet”, zeiden zij tot elkaar toen Christus in hun midden was. Bisschop Liesen: “Dat is hoe het begon, de kern. En dat is wat we weer nodig hebben.”

Kardinaal Eijk van het aartsbisdom Utrecht blikt terug op de gesprekken die in het aartsbisdom hebben plaatsgehad. “Mensen zeiden hele mooie dingen”, zegt de kardinaal. “Wat betreft de missie is het van belang dat iedereen in de Kerk meedoet en niet passief erbij staat. Iemand zei: we moeten van passagier bemanningslid worden.” Dat typeert volgens hem wat nodig is voor de opbouw van een geloofsgemeenschap. “Iedereen heeft de taak om Christus en zijn evangelie te verkondigen.” Kardinaal Eijk gaat daarbij in op het belang van de persoonlijke relatie met Christus en het innerlijk leven dat daarvoor nodig is. Dat geldt ook voor catechese. Naast kennisoverdracht zou deze “mensen moeten brengen tot spiritualiteit en een leven geleid door de Heilige Geest.”

Bisschop De Korte van ’s-Hertogenbosch stelt zichzelf de vraag hoe je katholiek kunt leven in Nederland en in het bijzonder in zijn eigen bisdom. “Een spannende vraag”, vindt bisschop De Korte, want “wat is de eerste opdracht van de Kerk?” Het rapport naar aanleiding van het synodaal proces in het bisdom ‘s-Hertogenbosch gaf hem veel herkenning. “De aanbevelingen die eruit uitgerold zijn, vind ik heel relevant. Het gaat over hoe wij werkelijk een gemeenschap kunnen zijn. Maar ook: hoe kunnen wij meer aandacht besteden aan de jongeren? Dat is een belangrijk thema voor de voortgang van het kerkelijk leven in ons bisdom. De nadruk ligt op: ‘ga naar buiten’. En dat is ook wat paus Franciscus zegt: blijf niet in je bubbel zitten, maar probeer ook je naar buiten te richten.”

Op 17 oktober 2021 startte in de bisdommen wereldwijd de diocesane fase van de bisschoppensynode. In elk bisdom vonden op uitnodiging van paus Franciscus gesprekken plaats over onderwerpen en richtvragen die vanuit Rome werden aangereikt. Deze fase stond in het teken van luisteren en dialoog. Voor de zomer van 2022 rondden de Nederlandse bisschoppen het verslag van de gesprekken af. Dat verslag moest meer dan een samenvatting zijn. Als synthese moest het ook onderscheiding zijn. De bisschoppen werden gevraagd met hun diocesane verslag in te brengen “wat kan bijdragen aan de volgende fase van het synodale proces.”

Aan het eind van dit jaar gaan de bisschoppen op Ad limina bezoek (van 7 tot en met 12 november). In Rome vieren ze samen de eucharistie bij de graven van de apostelen, ze hebben een ontmoeting met de paus en bezoeken diverse dicasteries (‘ministeries’) van de curie. Hoe zien de bisschoppen het ad limina bezoek als een uiting van de synodale Kerk? Ook deze vraag komt in de interviews naar voren.

De video’s verschijnen in juli en augustus op katholiekleven.nl, rkkerk.nl en de bisdomwebsites.

Foto: Ramon Mangold

Lees ook

Illustratie

Blijf op de hoogte!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en mis niets

Wij zijn uw inschrijving aan het verwerken.

Bedankt voor uw inschrijving op onze digitale nieuwsbrief.

Er is iets mis gegaan bij het verwerken van uw inschrijving.

× Deze popup niet meer weergeven