Paus ontmoet journalisten: leef volgens de waarheid

vrijdag 23/9/2016

Paus Franciscus had op 22 september een ontmoeting met Italiaanse journalisten. Hij hield daarbij een toespraak waarin hij onder meer waarheid, professionaliteit en respect voor de menselijke waardigheid essentiële elementen voor hun werk noemde. Hij zei verder dat er weinig beroepen zijn die “zoveel invloed op de samenleving hebben als journalistiek.” De paus merkte op dat journalisten over het algemeen degenen zijn die “de eerste versie van de geschiedenis” vastleggen, “de nieuwsagenda samenstellen en mensen bekend maken met de interpretatie van gebeurtenissen.”

Hij merkte eveneens op dat het beroep van journalist zich voortdurend aanpast aan de veranderingen in de manier waarop mensen nieuws consumeren via nieuwe mediavormen. Ook de communicatie van de Heilige Stoel is aan verandering onderhevig, aldus de paus, en de journalisten zouden daarvan moeten profiteren.
De paus benadrukte in zijn toespraak drie wezenlijke elementen in het werk van een journalist. Deze kunnen dienen “om de samenleving waarin we leven te verbeteren”: de waarheid liefhebben, professionaliteit belichamen en menselijke waardigheid respecteren.

Waarheid

De waarheid liefhebben betekent volgens paus Franciscus niet alleen deze meedelen, maar ook ernaar leven en ervan getuigen in je werk. Daarbij gaat het er niet om of iemand gelovig is, maar of diegene eerlijk is ten opzichte van zichzelf en van anderen. Hij voegde eraan toe dat “de journalistiek in staat moet zijn om onderscheid te maken tussen de verschillende grijstinten rondom de gebeurtenissen waarvan verslag wordt gedaan. Dit is het werk, we kunnen ook zeggen de missie – tegelijkertijd moeilijk en noodzakelijk – van de journalist: om zo dicht mogelijk bij de waarheid van de feiten te komen en nooit iets te zeggen of schrijven waarvan men in geweten weet dat het niet waar is.”

Professionaliteit

Wat betreft de professionaliteit: daaruit volgt volgens paus Franciscus de noodzaak om niet het eigen beroep te onderwerpen aan de logica van partijdige belangen, economisch dan wel politiek. “Een taak van de journalistiek, ik durf zelfs te zeggen de roeping ervan, is dan ook om – door aandacht, door zorg in het zoeken van de waarheid – de sociale dimensie van de mens te laten toenemen, de groei van werkelijk burgerschap te bevorderen.”

Menselijke waardigheid

In het kader van de menselijke waardigheid beklemtoonde de paus het belang van verantwoordelijke journalistiek. Hij herhaalde eerdere opmerkingen die hij maakte over geroddel als een vorm van “terrorisme” en hoe je met taal iemand kunt vermoorden. Dit geldt nog sterker voor journalisten, omdat hun stem iedereen kan bereiken en dus een krachtig wapen is.” De paus zei verder dat journalistiek “geen vernietigingswapen” van personen of zelfs volken mag worden. Kritiek leveren is zeker gerechtvaardigd en ook noodzakelijk, “maar dit moet altijd gebeuren met respect voor de ander en zijn leven.”

De paus zei tot besluit te hopen dat journalistiek steeds meer en overal “een constructief instrument is, een factor van het gemeenschappelijk goed, een aanjager van verzoeningsprocessen. Dat in staat is om de verleiding van het ophitsen van conflicten te weerstaan, met een taal die het vuur van de verdeeldheden uitblaast en in plaats daarvan de cultuur van de ontmoeting bevordert. Jullie journalisten kunnen allen elke dag eraan herinneren dat er geen conflict bestaat dat niet opgelost kan worden door vrouwen en mannen van goede wil.”

WJD_Krakau_Verwelkoming-Paus_©RamonMangold

Foto: Ramon Mangold.

Meer nieuws: